Thema

Elektriciteit

Banner Social Energiepodium 69

Column

Auteur Matthijs Meijer van Putten

Voor elke benzineauto geldt: liever vandaag dan morgen naar de sloop

De klimaatcrisis wordt veroorzaakt door kolen, olie en gas te verbranden, bijvoorbeeld voor vervoer. Zo zorgt dat ervoor dat je op kantoor komt, naar het bos kan om kastanjes te zoeken, of dat je met eigen ogen kan zien waar ooit de Twin Towers instortten en Manhatten met as en gruis bedekten. En daarom zoek ik al jaren naar hoe ik zo klimaatvriendelijk mogelijk op kantoor, in het bos of op vakantie kom. 

Column

Auteur Marnick Olthuis

Tariefsprong hoogspanningsnet vraagt om evaluatie kostenreflectiviteit

De elektrificatie en decarbonisatie van ons energiesysteem vragen om stevige investeringen in het elektriciteitsnet. Hierdoor stijgen de nettarieven voor alle gebruikers. Maar waar afgelopen jaren de tarieven voor regionale netgebruikers verdubbelden, vervijfvoudigde het tarief voor grootverbruikers op het hoogspanningsnet. Dit vertraagt de energietransitie door de business case voor elektrificatie van industriële processen, grote batterijen en elektrolysers te verslechteren. Vanwege de grote impact op het vestigings- en verduurzamingsklimaat in Nederland is een onderzoek naar oorzaken en oplossingen hard nodig. Een mogelijke verklaring ligt bij de kostenreflectiviteit van de verdeelsleutels die kosten van het hoogspanningsnet over de netgebruikers verdelen naar rato van gebruik.

Column

Auteur Bert den Ouden

Elektriciteitsregels anders toepassen voor de nettransitie: hoe aansluitstops kunnen worden voorkomen

De Nederlandse stroomvoorziening loopt vast. Netcongestie zorgt ervoor dat bedrijven en nieuwbouwwijken geen aansluiting kunnen krijgen of lang moeten wachten. Ondanks het harde werk door vele partijen voor de netverzwaring die uiteraard hard nodig is, lijken we achter de feiten aan te lopen. De vraag is zelfs of netuitbreidingen wel voldoende zijn, misschien is congestie wel structureel.   Utrecht werd zelfs een gedeeltelijke aansluitstop afgekondigd. Veel buurlanden lijken minder problemen daarmee te hebben. Hoe komt dat?

Column

Auteur Sanne de Boer

Zomer 2026 laat zien: betrouwbaar imago thermische elektriciteitscentrales wankelt

De Europese zomer van 2026 was warm en droog. Dit had grote gevolgen voor de manier waarop elektriciteit kon worden geproduceerd, want veel thermische elektriciteitscentrales konden geen (of minder) elektriciteit produceren. Volgens Sanne de Boer laat dit zien dat het betrouwbare imago van thermische centrales wankelt.

Column

Auteur Frans de Heij

Ik zou u liever niet aansluiten

We dachten inmiddels alles wel gezien te hebben op het gebied van netcongestie. Toch wist de Bibliotheek Utrecht nog iets nieuws te bedenken. Vanaf 27 graden worden de neergaande roltrappen uitgezet, omdat de airconditioning anders te veel vermogen vraagt. De liften en de roltrap omhoog blijven wel werken. In het lokale afwegingskader weegt omhoog rollen kennelijk zwaarder dan naar beneden rollen. Hoe het stilzetten van een roltrap in de zomer precies congestie voorkomt in een afnamecongestiegebied met vooral hoge winterpieken, is lastiger te doorgronden.

Column

Auteur Jan Paul van Soest

Welles/nietes-discussie kernenergie ondermijnt democratische afwegingen

De discussie over kernenergie blijft al tientallen jaren steken in dezelfde politieke stokpaardjes. Een gebalanceerde visie op het totale benodigde energiesysteem blijft achterwege. Dit is funest voor een gedegen democratische besluitvorming, stelt Jan Paul van Soest.

Column

Auteur Martien Visser

Slimme apparaten, dom systeem?

Op 10 juni verscheen TenneT’s jaarlijkse Monitor Voorzieningszekerheid met drie bekende boodschappen: het elektriciteitsverbruik gaat toenemen, de productiemix verandert en het risico op black-outs is groter dan eerder gedacht. De overheid wordt opgeroepen snel in actie te komen en stroomgebruikers moeten zich aanpassen aan de grillen van het weer. Dat is weliswaar een beknotting van hun vrijheid, maar er zit logica in: elektrische auto’s hoeven bij thuiskomst niet massaal aan de laadpaal en warmtepompen en airco’s kunnen best een paar uurtjes uit als het krap wordt. Graag geautomatiseerd, want de energiemarkt is complex. Dankzij de inzet van miljoenen decentrale apparaten en batterijen hoeven zon en wind niet zo vaak afgeschakeld te worden, zijn minder back-up gascentrales nodig en kunnen netbeheerders fors besparen op kabels en transformatoren. Slimme apparaten als paradijselijk vergezicht; of is er opnieuw te veel optimisme in de energiesector, die zich eerder al verkeek op netwerkcapaciteit?

Column

Auteur Anne-Joël Leerling

Beste gemeenten, kies voor warmtenetten – of de keuze wordt voor je gemaakt

Gemeenten in heel Nederland werken momenteel aan hun warmteprogramma’s. Dat is geen vrijblijvende exercitie: het is een wettelijke verplichting vanuit het Rijk om per buurt een toekomstig warmte-alternatief te bepalen. Deze programma’s, de opvolgers van de Transitievisies Warmte uit 2021, moeten uiterlijk in 2027 worden vastgesteld. Voor buurten die binnen circa tien jaar van het aardgas af gaan, vraagt dat om concrete keuzes en uitvoeringsplannen. Voor buurten die later volgen, is dat nog niet nodig.

Artikel

Auteur Sible Schöne

Nieuwe tijdsafhankelijk nettarieven ingrijpend, maar nodig

De netbeheerders willen in 2029 nieuwe tijdsafhankelijke nettarieven invoeren. Op momenten waarop het net minder wordt belast, geldt een lager nettarief en wanneer het druk is op het net, ligt het nettarief hoger. De nieuwe tarieven moeten ervoor zorgen dat de kosten van het elektriciteitsnet eerlijker worden verdeeld, doordat ook de hoeveelheid elektriciteitsgebruik een rol gaat spelen. Ze zijn bovendien een financiële stimulans om het stroomverbruik van bijvoorbeeld elektrische auto’s en warmtepompen te verschuiven naar rustigere momenten op het net. De netbeheerders verwachten dat de nieuwe tarieven eraan bijdragen dat er minder geïnvesteerd hoeft te worden in de noodzakelijke netverzwaring en dat er extra ruimte ontstaat voor nieuwe woningen, bedrijven en laadvoorzieningen, zonder dat de leveringszekerheid in gevaar komt.

Column

Auteur Marc Londo

De toekomst is ook al niet meer wat ‘ie geweest is

In een recente column op Energiepodium spreekt Martien Visser de hoop uit dat de aankomende actualisatie van het Nationaal Plan Energiesysteem een heldere keuze maakt voor hybride verduurzamingsroutes die de inzet van elektronen en moleculen combineren. Marc Londo ziet echter dat in de toekomstramingen voor 2050 van het afgelopen decennium de rol van elektriciteit alleen maar groter is geworden. Onzekerheden zijn er zeker nog; daar hebben we mee te dealen.

Artikel

Auteur Sanne de Boer

Kleinverbruikers ook op wachtlijst transportcapaciteit, hoe eerlijk is dat?

De problemen rondom transportschaarste op het elektriciteitsnet groeien. Mede daardoor is sinds 1 januari dit jaar een nieuw maatschappelijk prioriteringskader actief. Daarnaast heeft de ACM aangekondigd dat vanaf 1 juli 2026 ook kleinverbruikers, zoals huishoudens en het MKB, op de wachtlijst voor transportcapaciteit komen als ze een nieuwe of grotere elektriciteitsaansluiting aanvragen in een gebied met netcongestie. Dat is volgens de ACM eerlijker. Maar waar grootverbruikers vaak nog alternatieven hebben voor het aanvragen van standaard transportrecht, hebben kleinverbruikers die niet. Daarom vraagt Sanne de Boer zich af: hoe eerlijk is dat?

Column

Auteur Martien Visser

Elektrificatie: we zijn lekker op weg, maar waar gaan we heen?

De elektrificatie van het energiesysteem vraagt enorme investeringen in het stroomnet en jaagt de netwerktarieven op. Maar ondertussen blijft onduidelijk naar welk eindbeeld Nederland eigenlijk toewerkt. Dat is een fundamenteel probleem volgens Martien Visser, want de keuze voor een volledig elektrisch of juist hybride energiesysteem bepaalt hoe groot de druk op de netten wordt, en dus ook hoeveel we moeten investeren.